Dünyada və ölkəmizdə orta təhsil formalaşdığı ilk gündən etibarən məktəblərin dəyişməz bir qaydası var: vahid geyim forması. Bəs bunun əsas səbəbi nədir? Niyə hamı eyni geyinməlidir?
Əslində cavab çox sadədir: çünki məktəbdə hamı bərabərdir. Konstitusiyamıza görə hər bir vətəndaş bərabər hüquqlara malik olsa da, gündəlik həyatda hər kəsin sosial-iqtisadi imkanları fərqlidir. Məktəb isə bütün bu fərqlərin qapı arxasında qaldığı, hər kəsin sadəcə “şagird” olduğu xüsusi bir məkandır. Məhz vahid geyim forması sosial təbəqəlaşmanı görünməz edir, şagirdləri eyni müstəvidə birləşdirir və diqqəti xarici görünüşdən alıb bilik və mənəvi dəyərlərə yönəldir.
Son dövrlərdə təsdiqlənən “Şagird davranış qaydaları” da məhz bu bərabərlik prinsipinə xidmət edir. Yeni qaydalara əsasən, məktəblilərin diqqətçəkən aksesuarlar taxması, qızıl-ziynət əşyaları istifadə etməsi, makiyaj etməsi və ya qeyri-adi görünüşdə dərslərə gəlməsi məhdudlaşdırılır.
Bəs bu məhdudiyyətlərin mahiyyəti nədir?
- Sosial bərabərsizliyi aradan qaldırmaq: Bahalı aksesuarlar və brend əşyalar uşaqlar arasında maddi üstünlük yarışına çevrilə bilər. Bu isə imkanı çatmayan uşaqlarda psixoloji sıxıntı və təcrid olunma hissi yaradır. Aksesuar yasağı bu yarışı daha başlamadan bitirir.
- Fokusu dərsə yönəltmək: Məktəb mühitində dəb nümayişinə yer yoxdur. Həddindən artıq bəzək-düzək həm şagirdin özünün, həm də sinif yoldaşlarının diqqətini dərs prosesindən yayındırır.
- Təhlükəsizlik və intizam: Məktəb həyatında və idman dərslərində iri aksesuarlar, hündürdaban ayaqqabılar şagirdlərin fiziki təhlükəsizliyi üçün də müəyyən risklər yaradır.
Sözün qısası, nə vahid forma, nə də aksesuar məhdudiyyətləri kiminsə fərdiliyini boğmaq üçün deyil. Əksinə, bunlar hər bir uşağa varlı və ya kasıb olmasından asılı olmayaraq, bərabər, təhlükəsiz və sağlam bir mühitdə təhsil almaq haqqı qazandırır.
LERİKƏ GÜCLÜ DOLU YAĞIB
ZEVSİN QARDAŞI MƏHKƏMƏ ZALINDA AZADLIĞA BURAXILIB
